BiografÍa Don Pedro Barrie de la Maza


Excmo. Sr. D. Pedro Barrié de la Maza,
Conde de Fenosa


Naceu en A Coruña o 17 de decembro de 1888. Fillo de Pedro Barrié y Pastor e de Amalia de la Maza y Agar. De ascendencia francesa e catalana por liña paterna (os Barrié e os Pastor, respectivamente) e de clara raizame galega por parte materna (os Maza e os Agar).

A súa traxectoria profesional, estreitamente vinculada á historia do Banco Pastor, obriga a inicia-los seus datos biográficos cunha breve referencia ós vínculos empresariais da súa familia paterna. Cabe mencionar neste sentido, ó seu tío-avó José Pastor y Horta, único propietario da sociedade mercantil “José Pastor e Compañía”, quen incorporou á mesma ó seu sobriño, Pedro Barrié y Pastor (pai do futuro Conde de Fenosa) nomeándolle ademais ó seu falecemento como único e universal herdeiro, ó cal sucedeu en 1877.

En 1889 a razón social “José Pastor y Cª” troca o seu nome pola de “Sobrinos de José Pastor” ante a incorporación á mesma doutro membro da familia, Ricardo Rodríguez Pastor, despois de que o seu curmán Pedro Barrié y Pastor cedéralle unha pequena participación na empresa matriz. Todo iso sucedía no ano seguinte ó nacemento do Conde de Fenosa.

Con estes antecedentes, Pedro Barrié de la Maza estudia a carreira de Comercio na Escuela Superior de Comercio de A Coruña, ó remate da cal amplía os seus estudios económico-financeiros en Gran Bretaña, Alemaña e Francia. Á súa volta comeza a traballar no negocio bancario do seu pai e en 1915 é nomeado socio e xerente de “Sobriños de José Pastor”, a carón do seu pai e de Ricardo Rodríguez Pastor. Tralo falecemento do seu pai en 1919, queda xunto con Ricardo Rodríguez Pastor á fronte da mencionada sociedade.

En 1925 prodúcese unha escisión en “Sobrinos de José Pastor”, a parte da consignataria permanece baixo o mesmo nome, mentres que a da banca se constitúe en sociedade anónima e pasa xa a denominarse Banco Pastor. Pedro Barrié de la Maza, accionista maioritario da nova entidade, cede a presidencia a Ricardo Rodríguez Pastor en deferencia á súa meirande experiencia e idade e cumprindo deste xeito o desexo que neste sentido transmitíralle o seu pai e que el compartía plenamente. Pedro Barrié de la Maza desempeñou os cargos de Vicepresidente e Director Xeral ata 1939, ano en que falece Ricardo Rodríguez Pastor; a partir de entón ocupará xa de xeito vitalicio a Presidencia do Banco Pastor. A súa viúva, Carmela Arias y Díaz de Rábago sucederalle no cargo dende o 14 de marzo de 1971, data do seu falecemento, ata o 27 de setembro de 2001 cando, por razóns de idade, deixa a presidencia executiva do Banco, cargo no cal lle sucede José María Arias Mosquera. É, dende entón, Presidenta de Honor do Banco Pastor.

Aparte do negocio bancario que herdou do seu pai, Pedro Barrié creou e participou en innumerables empresas. É importante destacar en 1943 a creación de “Fuerzas Eléctricas del Noroeste, S.A.” (FENOSA), a súa pertenza a un sector estratéxico como o da enerxía supuxo un pilar básico e imprescindible para o futuro desenvolvemento económico e industrial de Galicia; a súa participación neste sector iníciase ó ser nomeado Conselleiro da Sociedad Gallega de Electricidad, da que pasa a ser Presidente en 1937 ata a constitución de Fenosa, na que ocupará a Presidencia ata o seu falecemento. No sector naval, de grande importancia para Galicia, foi Presidente dende 1948 ata o seu falecemento de “Astilleros y Talleres del Noroeste, S.A.” (ASTANO), empresa fundada en 1941, que en realizacións supuxo un auténtico fito na historia da construcción naval mundial.

A continuación relaciónanse outras empresas presididas ou promovidas por Pedro Barrié de la Maza que destacaron nos seus respectivos sectores: Aluminio de Galicia, S.A., Compañía Española de Industrias Electroquímicas, S.A. (CEDIE), Compañía Española de Propaganda, Industria y Cinematografía, S.A. (CEPICSA), Compañía Madrileña de Alumbrado y Calefacción por Gas, S.A., Gas Madrid, S.A., Compañía de Ferrocarriles Medina del Campo a Zamora y de Ourense a Vigo, S.A., Coruñesa de Pesca y Navegación, S.A., Elaborados Metálicos, S.A. (EMESA), Fabricación de Envases Metálicos, S.A. (FEMSA), Fabricaciones Eléctricas Navales y Artilleras, S.A. (FENYA), Finisterre, S.A., Grafitos Elécricos del Noroeste, S.A. (GENOSA), Hullas del Coto Cortés, S.A., Industrias Gallegas, S.A. (INGASA), La Toja, S.A., Minero Siderúrgica de Ponferrada, S.A., Cubiertas y Tejados, S.A., Parma, S.A., Pesquerías Españolas del Bacalao, S.A. (PEBSA), Barras Eléctricas Galaico-Asturianas, S.A.

Dende 1944 e ata o seu falecemento foi Presidente da Xunta de Obras do Porto de A Coruña. Durante o seu mandato e entre outras obras construíuse o Dique de Abrigo, de grande importancia para o desenvolvemento portuario da cidade.

Foi Procurador en Cortes por designación do Xefe do Estado durante tódalas lexislaturas. Conselleiro do Banco de España e do Banco de Crédito Local, cargos dos que tivo que cesar en 1968 en virtude da Lei de Incompatibilidades. Foi membro tamén do Consello Superior Bancario.

O 1 de outubro de 1955 foille outorgado polo Xefe do Estado o título de Conde de Fenosa, “en recoñecemento ós servicios prestados á nación e á industrialización de Galicia, promocionando e desenvolvendo a producción hidroeléctrica a través da sociedade “Forzas Eléctricas do Noroeste, S.A.” da cal foi creador e Presidente”.

Pedro Barrié de la Maza quixo devolver a Galicia a riqueza que a súa actividade empresarial lle xenerara e o 5 de novembro de 1966, crea a Fundación mixta benéfico-docente que leva o seu nome, da cal foi Patrono-Presidente vitalicio. Dotouna cun capital inicial de 3.300 millóns de pesetas e a declarou herdeira universal ó seu falecemento. A Fundación, segundo recollen os seus estatutos, “ten por obxecto a satisfacción gratuíta de necesidades intelectuais, morais e físicas e, dentro deste amplo enunciado, promover, fomentar e soster a investigación, a ampliación de estudios superiores, a concesión de auxilios económicos para ensinanzas e carreiras, incluso a sacerdotal; sostemento e auxilio de obras asistenciais docentes, sociais e de toda índole para persoas economicamente necesitadas, con preferencia ás establecidas na rexión galega”.

A Fundación Pedro Barrié de la Maza é a depositaria non só da súa herdanza senón especialmente do seu legado espiritual. A través dela, Pedro Barrié de la Maza quixo cumpri-lo seu proxecto máis nobre e ambicioso, loitar polo progreso económico, social e cultural de Galicia dende unha perspectiva global e facelo para sempre, sen límite no tempo.

Na actualidade, a Fundación é polo seu patrimonio e traxectoria unha das máis importantes de Europa. Dende 1971 está presidida pola súa viúva, Carmela Arias y Díaz de Rábago, Condesa de Fenosa.

Era posuidor de innumerables distincións e condecoracións, entre outras: Gran Cruz de Isabel a Católica, Gran Cruz do Mérito Naval, Gran Cruz de Beneficencia, Gran Cruz do Mérito Civil, Gran Cruz da Orde de Malta, Medalla de Ouro ó Mérito no Traballo, Medalla de Ouro da Previsión Social, Medalla de Ouro de A Coruña, Medalla de Ouro da Cámara de Comercio, Industria e Navegación de A Coruña, Medalla de Ouro da Cámara Oficial de Comercio, Industria e Navegación de Vigo e Presidente de Honor da mesma, Medalla de Ouro da Diputación Provincial de A Coruña e Medalla de Honor do Porto de A Coruña (estas dúas últimas concedidas a título póstumo), Medalla de Bronce do Instituto Nacional de Industria, Medalla de Prata da vila de O Carballiño. Era Fillo Predilecto de A Coruña, Fillo Adoptivo de Ferrol, Fillo Adoptivo de Corcubión, Fillo Adoptivo Predilecto do Barco de Valdeorras, Fillo Adoptivo de Sada, Doutor “Honoris Causa” pola Universidade de Santiago de Compostela, Presidente de Honor da Asociación de Prensa de A Coruña, Membro de Honor do Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses, Académico de Honor da Real Academia de Bellas Artes “Nuestra Señora del Rosario” de A Coruña, Socio de Honor e Protector da Asociación de Sobreviventes das campañas de Cuba, Porto Rico e Filipinas, e outros moitos títulos e honores.